Als het perspectief voor het pleegkind op terugkeer naar de ouders niet meer aanwezig is, komt de vraag op waar het kind opgroeit. Kan het kind blijvend in het pleeggezin wonen? Een volgende stap kan zijn dat je pleegoudervoogd wordt. Voordat je deze beslissing neemt, is het belangrijk om te weten wat dit precies betekent en welke gevolgen het heeft in de praktijk.
Pleegoudervoogdij betekent dat jij als pleegouder, met een pleegcontract, de wettelijke vertegenwoordiger van je pleegkind wordt. Je neemt dan zelf de belangrijke beslissingen. Denk aan schoolkeuze, medische behandelingen of een reis naar het buitenland. Daarvoor heb je geen toestemming meer nodig van de ouders of een andere instantie.
Er zijn twee vormen: eenhoofdige pleegoudervoogdij (jij alleen) en gezamenlijke pleegoudervoogdij (jij én je partner samen).
Waarom wel of niet kiezen voor pleegoudervoogdij?
Pleegoudervoogdij biedt duidelijkheid. Voor jou, voor je gezin én voor het kind. Het kind weet dat het bij jou opgroeit. Dat geeft rust. Toch zijn er ook dingen om goed over na te denken:
- Omgangsregeling: Als pleegoudervoogd ben jij verantwoordelijk voor het contact tussen het kind en de ouders. Je kunt daarvoor niet meer terugvallen op jeugdbescherming. Een pleegzorgbegeleider kan je wel adviseren en ondersteunen.
- Extra hulp: Zijn er problemen bij de opvoeding? Dan regel je zelf de benodigde hulp.
- Als jullie uit elkaar gaan: Bij gezamenlijke pleegoudervoogdij behouden beide pleegouders de voogdij, ook na een scheiding. Je legt de afspraken over verzorging en opvoeding vast in een ouderschapsplan.
Pleegoudervoogd worden: zo gaat dat
Hoe je pleegoudervoogd wordt, hangt af van de situatie. Er zijn vier mogelijkheden.
- De ouders hebben het gezag
Zorg je al langer dan een jaar voor het kind? Dan kun je de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) vragen om onderzoek te doen naar gezagsbeëindiging. De RvdK adviseert de rechter, die daarna een uitspraak doet. Wil de RvdK niets doen? Dan kun je ook rechtstreeks naar de rechter stappen. - De voogdij ligt bij jeugdbescherming of iemand anders
- Wil de instelling jou graag als voogd benoemen? Dan is dat de makkelijkste weg. Er is geen advocaat nodig en het is kosteloos. Is iedereen het eens, dan beslist de rechter soms zelfs zonder zitting.
- Wil jij zelf de voogdij overnemen, maar werkt de andere partij niet mee? Dan heb je een advocaat nodig om het verzoek in te dienen bij de rechter.
- Je partner is al pleegoudervoogd
Jullie kunnen samen bij de rechter vragen om gezamenlijke pleegoudervoogdij. Dit verzoek moet van jullie beiden komen en gaat via een advocaat. - Je bent al voogd, maar nog geen pleegouder
Je kunt ook als voogd alsnog pleegouder worden. Daarvoor heb je een jeugdhulpbesluit pleegzorg van de gemeente nodig. Na een positieve screening en het tekenen van een pleegcontract ben je officieel pleegoudervoogd.
De omgangsregeling
Pleegkinderen hebben recht op contact met hun ouders. Als pleegoudervoogd zet jij je in voor een goede omgangsregeling. Dat doe je zoveel mogelijk in overleg met de ouders. Een pleegzorgbegeleider kan daarbij helpen, maar beslist er niet over; dat doe jij.
Heeft de rechter eerder een beslissing genomen over de omgang? Dan ben je verplicht die na te komen.
Wil je de regeling later aanpassen? Dan kun je de rechter daarvoor inschakelen, via een advocaat.
Is er overeenstemming met de ouders? Dan kan het ook gewoon in onderling overleg.
Overplaatsing
Als pleegoudervoogd beslis jij over de verblijfplaats van het kind. Gaat het kind toch ergens anders wonen (in een ander gezin, een instelling of begeleid kamers) dan stopt het pleegcontract en ontvang je geen pleegzorg vergoeding meer.
Bij gezamenlijke pleegoudervoogdij zonder pleegcontract worden jullie onderhoudsplichtig. Dat betekent dat jullie verantwoordelijk zijn voor de kosten van verzorging en opvoeding, tot het kind 18 jaar is. Je kunt dan wel kinderbijslag aanvragen. Bij eenhoofdige pleegoudervoogdij geldt die onderhoudsplicht niet.
De rol van Scoor Pleegzorg
Als pleegoudervoogd heb je een pleegcontract met ons. Dat geeft je recht op begeleiding én op een pleegzorg vergoeding.
Hoeveel begeleiding je krijgt, stemmen we samen af. Dat hangt af van jouw wensen en de situatie van het kind. Gemiddeld komt je begeleider één keer per vier tot zes weken bij je langs. Hoe vaak dat precies is, hangt af van wat er in jouw situatie nodig is. Er is minimaal één gesprek per jaar, dat is wettelijk vastgelegd.
Rechten en plichten pleegoudervoogdij
Bij pleegoudervoogdij horen verschillende rechten en plichten. Een aantal belangrijke punten:
- Pleegzorg vergoeding: Met een pleegcontract heb je recht op pleegzorg vergoeding. Zijn er bijzondere kosten? Vraag dan naar de bijzondere kostenregeling.
- Zorgverzekering: Jij bent verantwoordelijk voor de zorgverzekering van je pleegkind.
- Aansprakelijkheid: Tot het kind 14 jaar is, ben je wettelijk aansprakelijk. Een goede verzekering is dan ook verstandig.
- Kinderbijslag: Als pleegoudervoogd met pleegcontract heb je geen recht op kinderbijslag. Vervalt het pleegcontract maar blijft de voogdij? Dan heb je dat recht wel. Je vraagt het aan bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB).
- Vermogensbeheer: Als pleegoudervoogd beheer je het vermogen van je pleegkind. Binnen acht maanden na benoeming dien je een boedelbeschrijving in bij de kantonrechter. Dat is een overzicht van de bezittingen van het kind.
- Erfenis: Een pleegkind erft niet automatisch van jou. Wil je dat regelen? Dan moet je het opnemen in een testament.
Pleegoudervoogdij beëindigen: zo gaat dat
Wil je stoppen als pleegoudervoogd? Dan beslist de rechter of dat kan. Je kunt niet zomaar afstand doen. Er moet aan minimaal één van de onderstaande voorwaarden worden voldaan.
Gaat het kind ergens anders wonen? Dan stop je als pleegouder en stopt ook het pleegcontract. Maar je blijft wel voogd, totdat de rechter iets anders beslist.
Wil iemand anders de pleegoudervoogdij laten stoppen, zoals een familielid of de Raad voor de Kinderbescherming, dan kan ook die partij een verzoek indienen bij de rechter. De rechter stopt de voogdij alleen als dat in het belang van het kind is.
Redenen voor beëindiging
Pleegoudervoogdij eindigt automatisch als het kind 18 jaar wordt. Maar het kan ook eerder stoppen. Redenen kunnen zijn:
- Je hebt door een lichamelijke of geestelijke beperking geen mogelijkheid meer om voogd te zijn.
- Je hebt de pensioenleeftijd bereikt.
- Jeugdbescherming of een andere partij neemt de voogdij over, en de rechter vindt dat in het belang van het kind.
Stoppen als pleegoudervoogd gaat altijd via de rechter. Een advocaat dient het verzoek in. Is het kind 12 jaar of ouder? Dan telt ook zijn of haar mening mee.
Beëindigt één van jullie de pleegoudervoogdij bij gezamenlijke voogdij? Dan is er nog één pleegoudervoogd over. De onderhoudsplicht vervalt daarmee.
Plaatsing bij voogdij of pleegoudervoogdij
Je kunt pleegouder zijn van een kind dat onder voogdij staat van een andere partij. Dat heet een voogdijplaatsing. De voogd, bijvoorbeeld jeugdbescherming of een familielid, neemt dan de belangrijke beslissingen.
Wil die voogd het kind laten overplaatsen en ben jij het daar niet mee eens? Dan kun je gebruikmaken van het blokkaderecht, mits je al minstens een jaar voor het kind zorgt.
Als pleegouder kun je ook zelf de voogdij overnemen. Dat noemen we dan pleegoudervoogdij. En andersom: ben je al voogd van een kind dat bij je woont? Dan kun je alsnog pleegouder worden, met goedkeuring van de gemeente.
