Pleegzorg roept veel vragen op. Gelukkig zijn er mooie boeken die je verder helpen. We hebben een selectie voor je op een rijtje gezet – voor kinderen, tieners, volwassenen en professionals.
Boeken voor kinderen (tot ongeveer 10 jaar)
Jonge kinderen begrijpen pleegzorg nog niet altijd met woorden. Prentenboeken en korte verhalen helpen om moeilijke dingen toch bespreekbaar te maken. Een paar tips:
Het meisje met het omgekeerde magneetje - pleegmoeders Linda en Cornelie (2012)
Dit prentenboek is er voor de allerkleinsten: kinderen van ongeveer 3 tot 6 jaar en hun (pleeg)ouders. Het gaat over hechting. Een groot woord voor iets wat heel concreet voelt. Want hoe leg je een jong kind uit waarom sommige dingen moeilijk zijn? Dit boekje maakt dat gesprek een stukje makkelijker. Je kunt het hier gratis downloaden. Het is in een beperkte oplage uitgegeven door de auteurs zelf en niet via de boekhandel te bestellen.
Ukkepuk gaat ergens anders wonen - Dumoulin, A. / Vliet, M. van (2022)
Soms kan een kind niet thuis blijven wonen. Dat is groot, verwarrend en moeilijk te begrijpen. Dit therapeutische prentenboek helpt jonge kinderen om woorden te geven aan zo’n ingrijpende verandering. Op een rustige en toegankelijke manier maakt het bespreekbaar wat er gebeurt als een kind ergens anders gaat wonen. Fijn om samen te lezen, juist wanneer praten nog lastig is.
Eegje pleegje - Biemond, A. / Van der Spek, C. (2020)
Eegje is een kleine egel die tijdelijk ergens anders moet wonen, omdat haar mama niet voor haar kan zorgen. In eenvoudige taal laat dit prentenboek zien hoe het kan voelen om pleegkind te zijn. Het verhaal is laagdrempelig, herkenbaar en geschikt om pleegzorg met jonge kinderen bespreekbaar te maken. Mooi voor thuis, maar ook goed te gebruiken op school of in de opvang.
Verder de moeite waard voor jonge kinderen
- Stokkie gaat op reis – Beerkens, D. / Verhelst, D. / Besaris, I. (2019)
- Couscous en kniekousen – Cobben, M. (2009)
- Oline en het olifantje – Delfos, M. (2012)
- Ik ben een pleegkind – Dieltiens, K. (2008)
- Wolfje, het konijn – Dyckman, A. (2015)
- Ik ben je mama niet – Dubuc, M. (2018)
- Mijn nieuwe moeder en ik – Galindo, R. (2016)
- Een thuis voor Muis – Haaren, Y. van (2021)
- Kleine aap – Hout, M. van (2024)
- Sammy krijgt pleegouders – Janssen, K.
- Bas kan niet meer bij mama wonen – Kolle, D. (2010)
- Homme en het noodgeval – Mieras, A. (2019)
- Hartenkind – Rose, Lyona (2023)
- Huisje in mijn hart – Rose, Lyona (2025)
- Hoe Lizzy over hechting leerde – Scheres, M. (2017)
- Hier woon ik – Selles-ten Brinke, N. (2016)
- Je hoeft niet te kiezen – Selles-ten Brinke, N. (2015)
- Miny zoekt een thuis – Sonnemans, G. (2013)
- Blue leert weer vliegen – Teckentrup, B. (2020)
- Beer in leeuwenpak – Verkerk, N. (2020)
- Kies mij! – Weber, D. (2005)
Boeken voor tieners (vanaf ongeveer 10 jaar)
Voor oudere kinderen zijn er verhalen die herkenning bieden en laten zien dat ze er niet alleen voor staan. Fictie, dagboeken en persoonlijke verhalen helpen tieners om hun eigen situatie te begrijpen.
Ik ben een pleegkind en nu? - Rose, L. (2023)
Een boek speciaal voor tieners die zelf pleegkind zijn. Het geeft herkenning, uitleg en praktische handvatten voor vragen waar pleegjongeren mee kunnen zitten. Over wonen in een pleeggezin, omgaan met gevoelens, contact met ouders en je eigen plek vinden. Open, eerlijk en steunend geschreven, juist voor jongeren die willen begrijpen wat er met hen gebeurt.
Als alles anders gaat – Wonen in een pleeggezin - Docter, J. (2023)
Wanneer je in een pleeggezin gaat wonen, verandert er veel tegelijk. Dit boek laat zien hoe dat kan voelen: de onzekerheid, de nieuwe regels, de andere mensen om je heen, maar ook de kans om ergens opnieuw veiligheid te vinden. Een toegankelijk verhaal voor tieners die zelf in pleegzorg zitten, maar ook voor klasgenoten, vrienden of familieleden die beter willen begrijpen hoe het is.
Het verhaal van Tracy Beaker - Wilson, J. (2012)
Tracy Beaker woont in een kindertehuis en droomt van een echt thuis. Ze is stoer, grappig, eigenwijs en soms boos, maar achter die grote mond zit vooral een meisje dat gezien wil worden. Een herkenbaar en levendig verhaal over verlangen naar familie, omgaan met afwijzing en hopen dat er iemand blijft. Mooi voor tieners die houden van een verhaal met vaart, humor en gevoel.
Verder de moeite waard voor tieners
- Eindelijk thuis? – Ahrend, J. van den (2024)
- Pleegkind in de knel – Bakker, M. (2017)
- De regen is warm – Benoot, J. (2019)
- Zooitje ongeregeld – Boter, I. (2021)
- Als alles anders gaat – Wonen in een pleeggezin – Docter, J. (2023)
- Stukjes hemelblauw – Durrant, S. (2016)
- Niemandsdochter – Gansewinkel, G. van
- Vastberaden – Gemert, G. van (2021)
- Hoe ik mijn vader redde – Hardeman, H. (2019)
- Dagboek van een pleegkind – Hoenselaars, M. (2021)
- Lang leve familie! – Janssen, J. (2015)
- Nergens thuis – Mijnders, H. (2020)
- De levens van Lanya – Oldenhave, M. (2023)
- P.S. Ik ben uw dochter – Oldenhave, M. / Vriens, J. (2008)
- Stoere Gilly – Paterson, K. (1998)
- Ik ben een pleegkind en nu? – Rose, L. (2023)
- Floor staat er niet alleen voor – Riksen, J. (2022)
- Broer te ruil – Simmons, J. (2019)
- Maar ik ben jou niet – Swagerman, N. (2020)
- Steen voor steen – Velde, J. van de (2021)
- Het verhaal van Tracy Beaker – Wilson, J. (2012)
Boeken voor volwassenen
Ben je (potentieel) pleegouder? Dan zijn er boeken die je helpen, inspireren en geruststellen. Eerlijke verhalen van mensen die het zelf hebben meegemaakt. Maar ook praktische boeken die je voorbereiden op wat komen gaat.
Jij boft dat je mij hebt - Baas, M. / Meijer, A. (2016)
Dit is een boek voor iedereen die overweegt pleegouder te worden – of al is. De auteurs verzamelden ervaringen van pleegouders, pleegkinderen, een voogd en een kinderrechter. Eerlijk, ontroerend en soms ook grappig. Het ruimt vooroordelen uit de weg en nodigt je uit om de pleegouder in jezelf te ontdekken. Want er is dringend behoefte aan nieuwe pleegouders. Misschien ben jij er wel een.
Ik noem je bij je naam - Kruiger, G. (2013)
Gerda Kruiger is al jaren pleegmoeder, met hart en ziel. In dit boek bundelt ze haar columns over het opvoeden van pleegkinderen. Liefdevol vasthouden, en dan weer loslaten. De teksten zijn persoonlijk en open. Ze beschrijven de dagelijkse vreugde, de valkuilen en de moeilijke momenten. Herkenbaar voor elke (pleeg)ouder, en een mooie inkijk voor mensen die nog twijfelen.
Meer boeken voor volwassenen
- Bij elkaar blijven – Aarsen, Y. / Goessens, J. / Klein Entink, M. (2022)
- Opgroeien in twee families – Aartsen, Y. / Haans, G. / Klein Entink, M. (2021)
- Het Pleegouderboek – Berghmans, M. (2017)
- Pleegzorg maakt mij rijker! – Boer, F. de (2019)
- Henk – het levensverhaal van een pleegkind – Bree, H. de (2022)
- De competente pleegouder – Doeleman, G. (2018)
- Saai is het nooit – Feller, E. (2019)
- Kind geen bezwaar – Gunsing, H. (2021)
- Crisiskinderen, dagboek van een opvangmoeder – Haase, R. (2008)
- Verdriet dat niemand ziet – Hollestelle, I. / Jager, M. de (2023)
- Ik word wie ik ben – Jansen, I. (2019)
- In huis en hart – interviews met pleegouders – Jong, T. de (2011)
- Als broers en zussen – Juffer, F. / Popma, L. / Steenstra, M. (2021)
- Paraplu voor pleegouders – Kramer, M. (2022)
- Niemandsland – Leguijt, G. (2018)
- Onzichtbaar verdriet – Molen, L. van der (2023)
- Diana – het verhaal van een pleegkind – Mulder, D. (2021)
- Ik zou dat nooit kunnen – Napel, A. ten (2023)
- Laat maar komen! Crisisopvang van pleegpubers – Postma, K. (2018)
- Dag mijn allerliefste – Rikkers, N. (2020)
- Ik haat je, blijf bij mij – Terpstra, A. / Renting, V. (2020)
- Het is maar tijdelijk – Veld, T. (2023)
- Arianne – uit mijn hart geboren – Verwaijen, M. (2021)
- Hoe doen andere pleegouders dat? – Vletter, K. de (2021)
- Thuis geven – Vierwind, G. / Koot, D. van de (2026)
- Achter mijn voordeur – Zanten, T. van (2016)
- Achter mijn voordeur, het vervolg – Zanten, T. van (2021)
Informatieve boeken (vakliteratuur)
Ben je professional in de pleegzorg, of wil je je gewoon dieper verdiepen? Dan zijn er ook vakinhoudelijke boeken beschikbaar. Over hechting, trauma, juridische vraagstukken en methodisch werken.
Paraplu voor pleegouders in de juridische praktijk - Kramer, M. (2022)
Pleegzorg heeft ook een juridische kant. Rechten, plichten, regelingen – het kan soms overweldigend voelen. Dit boek legt die juridische aspecten uit in gewone taal, met praktijkvoorbeelden. Zo weet je precies waar je aan toe bent.
(Pleeg)kinderen en vreemd gedrag!? - Delfos, M.F. / Visscher, N. (2013)
Waarom doet een kind soms dingen die je niet begrijpt? Dit boek geeft antwoord. Vooraanstaande Nederlandse deskundigen lichten toe wat er speelt bij angst, loyaliteit, gehechtheid, ADHD, autisme en depressie – steeds in de context van het pleegkind. Naast het verhaal van de deskundige staat ook het verhaal van een (pleeg)ouder. Geen droge theorie, maar een eerlijk beeld van wat je kunt tegenkomen.
Pleegkinderen - opvoeding, begeleiding en zorg - Maaskant, A. / Reinders, A. (2013)
Dit boek is er voor pleegouders, maar ook voor hulpverleners en leerkrachten. Het beantwoordt praktische vragen: met welke problemen krijgen pleegkinderen te maken? Wat betekent een uithuisplaatsing voor de biologische ouders? Met voorbeelden, tips en adviezen uit de dagelijkse praktijk.
Meer vakliteratuur
- Pleegzorg in perspectief – Bergh, P.M. van den / Weterings, A.M. (2010)
- Gehechtheid en loyaliteit bij pleegkinderen – Bergh, P.M. van den e.a. (2011)
- Lesgeven aan getraumatiseerde kinderen – Coppens, L. e.a. (2022)
- Trauma sporen – Kolk, B. van der (2016)
- Pleegzorg onder de loep – Maaskant, A. (2017)
- Pleegzorg begeleiden is een vak! – Breg, A. (2020)
- Co-actief opvoeden – Greene, R. (2020)
- Kennisboek pleegzorg – Strijker, J. (2009)
- Gehechtheid in de praktijk – Sterkenburg, P. e.a. (2020)
- Hechtingsproblemen bij kinderen – Thoomes-Vreugdenhil, J.C.A. (2013)
- Integratief opvoeden – Wesselman, D. (2021)
- Opvoeden en opgroeien in een adoptie-, pleeggezin of gezinshuis – Vinke, A. (2024)
- Uitdagingen in de pleegzorg – Vedder, P. (2023)
- Jeugdrecht in de praktijk – Weijers, I. (2021)

